Het leven en het land
© Plant een Olijfboom. All rights reserved.
Op 23 februari vond de derde editie van de benefiet Roffa voor Palestina plaats. Allerlei artiesten, chefkoks, kappers, schrijvers, en warmhartige mensen kwamen samen op deze middag om geld in te zamelen voor Palestina. Rocher Koendjbiharie opende de benefiet met een voordracht, daar is onderstaande tekst op gebaseerd.
In de dagen na het staakt-het-vuren waren talloze beelden te vinden op social media van Palestijnen die terugkeerden naar het noorden van Gaza. Massa’s mensen migreerden naar hun inmiddels verwoeste huizen in de hoop om hun thuis weer op te bouwen. Van de vele video’s die mijn beeldscherm en netvlies passeerden, sprong er één het meest uit. Twee tweelingbroers die elkaar weer vonden na 500 lange dagen gescheiden te zijn.
Met tranen in hun ogen omhelsden ze elkaar en was de euforie in hun stem te horen. Na enkele korte en tegelijkertijd ook lange momenten liet een van de twee los en zakte hij door zijn knieën. Niet omdat hij bezweek, maar omdat hij ook een ander wilde groeten. Hij legde zijn handpalmen op de grond en boog voorover om de grond te kussen. Tranen stroomden langs zijn wangen en vielen op het land waar hij zijn liefde voor uitte.
Alles wat Palestijnen voelen voor het land waar ze op leven, is wereldvreemd voor ons bestaan in het winstgedreven westen. Menig mens in dit kikkerlandje zou er niet aan moeten denken om de grond te kussen. Voor ons is de grond niks meer dan een afvalplaats voor uitgespuugde kauwgom, afgedankte sigaretten en de uitwerpselen van een eeuwig producerend systeem. Het land om in te planten, en van te oogsten, is door en door vergiftigd. Land en leven zijn ondergeschikt aan de lust naar luxe.
Als ik woorden moet geven aan de verbintenis tussen Palestijnen en hun land, dan zou ik het willen omschrijven als liefdevol of warmhartig. Maar die woorden beschrijven niet de omvang of de diepte. Wat Palestijnen voelen voor hun land, is een soort zielsverwantschap. Het is elementair aan hun bestaan. De ontheemding die al decennialang op hen geforceerd wordt, heeft alleen maar geleid tot een grotere verankering tussen de ziel van het land en de ziel van Palestina. Vanuit die verankering heeft het land ook veel moeten aanschouwen, en lijden.
Want geef het land een stem om mee te spreken en het zou zich vereenzelvigen met de Palestijnse tranen die in de grond zijn gesijpeld en het land hebben gevoed. Het land zou vertellen over het oneindige bloedvergoten leed. De bomen zouden fluisteren over de gruwelijkheden die niet eens in de ergste nachtmerries van menig ander terug te vinden zouden zijn. De rivieren zouden verhalen dragen over de zielen die uit dit bestaan zijn gestolen. De rotsen zouden het as waarmee zij zijn vermengd tonen. Als het land in verzet zou komen, dan zou het als een wrakende ouder opstaan. De grond zou openscheuren en vanuit de diepte zou het leed in tienvoud teruggeven worden aan de kolonisator. Maar als het land zou ontwaken, dan zou het ook liefde en leven brengen. Het zou bomen laten groeien tot hun takken de hemel raken en voedvolle vruchten laten groeien om te kunnen plukken. Het zou zuiver water laten stromen om de dorst mee te lessen en de sporen van de bezetter weg te spoelen. Met zorg en zekerheid zou het land Palestijns leven beschermen.
De zielsverwantschap die Palestijnen hebben met hun land, wordt belichaamd in de olijfboom. Zowel de Palestijnen als de olijfboom zijn allebei geworteld in het land dat ze liefhebben, en zijn ook allebei onlosmakelijk verbonden aan elkaar. De olijfboom heeft weinig zorg nodig, wat gunstig is omdat een Palestijn nooit weet of die weer terug kan keren naar het land. De geplante olijfboom is één van de vele nalatenschappen en de worteling met het land. Alleen in de heetste zomermaanden heeft de boom water nodig. De rest van het jaar kan het zonder. De grond waarin de olijfboom zich nestelt, kan namelijk water vasthouden en de boom daar het hele jaar mee voeden. De grond weet wat de boom nodig heeft. De olijfboom kan ook weer en wind doorstaan, en zelfs sneeuwvlokken kunnen de boom niet vellen, die ook uit de hemel kunnen vallen in de winter.
De olijfboom is geworteld in land dat zich niet zomaar laat veroveren, en kan honderden jaren oud worden. Vele malen ouder dan staten of bezetters, wat getuigt van de onmetelijkheid van het leven en het land, en de miezerigheid van machtsbeluste mens. De olijfbomen die omver zijn geworpen door de kolonisator, laten hun wortels achter in het land waarin ze stonden. Land dat voor altijd is veranderd door de zielsafdruk van Palestijns leven. Een afdruk die nooit zal worden uitgewist.
Het land zag hoe de broers elkaar na die honderden dagen weer vonden. Met liefde keek het naar de omhelzing van de twee, en voelde het de vreugde en pijn van hun hereniging. Leven is verloren, maar leven zal ook altijd terugkeren. Met open armen ontving het land de kus en de tranen van de broer. Het voelde hoe zijn ziel zich weer verankerde met de ziel van het land, en sterkte zich in het weten dat het altijd tot de Palestijnse ziel zal toebehoren. Hoeveel land er ook veroverd wordt, het zal zich niet gewonnen geven. De wortels blijven, zelfs als de boom wordt geveld. Het water stroomt, zelfs als de rivier wordt drooggelegd. Het land herinnert zich, zelfs als kaarten worden hertekend. En hoe lang het ook duurt, Palestina zal altijd weer opstaan.
Zoals Dr. Samah Jabr ooit zei: ‘The Earth remembers, and so must we.’
Rocher Koendjbiharie is schrijver, journalist en podcastmaker. Hij laat zich leiden door de principes van rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. Dat zijn dan ook de thema's die naar voren komen in al zijn werk. Zijn pen is zijn wapen in de strijd tegen onrechtvaardigheid en met zijn woorden claimt hij de ruimte die hem en velen met hem ontnomen zijn door de standhouders van de status quo. Zijn woorden zijn er ook om gelezen te worden en die deelt hij graag met eenieder die het wil aanschouwen.
Stichting Plant een Olijfboom werkt voor rechtvaardige vrede met gelijkwaardigheid voor alle burgers, inclusief recht op terugkeer voor Palestijnse vluchtelingen. Wil je bijdragen aan rechtvaardigheid en solidariteit? Steun Plant een Olijfboom door een boom te sponsoren of te doneren. Elke boom betekent hoop (Instagram: @plant.eenolijfboom).